سیارک ها

حمیده احمدیان راد

مقالات مرتبط:

نزدیک ترین سیارک هابه زمین   -   سیارک ها کی و چگونه کشف شدند؟   -   آیا زمین در مسیر برخورد با یک سیارک بسیار بزرگ قرار دارد  -  سیارک ها   -   ترکیب سیارک ها   -  سیارک ها و انقراض نسل دایناسورها

سيارك ها سیاراتی در ابعاد كوچك هستند. جنس آنها از سنگ يا فلز است. آنها در واقع قطعاتي از پس مانده هاي شكل گيري منظومه شمسي هستند. منظومه شمسي حدود 6/4 ميليارد سال قبل تشكيل شده است.

بيشتر سيارك ها در منطقه اي بين مریخ و مشتری به دور خورشید می گردند. اين منطقه كمربند سيارك ها نام دارد. تعداد خيلي كمي از سيارك ها خيلي به خورشيد نزديكند. هيچ كدام از سيارك ها جو ندارند.

سیارک ماتیلد

سیارک 253 ماتیلد، یک سیارک نزدیک به زمین است. ماتیلدحدود 60 کیلومتر قطر دارد و در کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری می گردد. این عکس در سال 1997 توسط ناسا گرفته شده

كمربند سياركي

كمربند سياركي مثل يك شيريني بزرگ حلقوي و توخالي ست. اين كمربند بين مدارهاي مريخ و مشتري قرار دارد و سيارك ها در آن به دور خورشيد مي گردند. اين كمربند بيشتر به مريخ نزديك است تا به مشتري. به اين ترتيب بيشتر سيارك ها كه در اين كمربند قرار دارند 186 ميليون تا 370 ميليون مايل يا 300 ميليون تا 600 ميليون كيلومتر يا 2 تا 4 AU از خورشيد فاصله دارند.

کمربند سیارکی

سيارك ها در كمربند سياركي به دور خورشيد مي گردند. بعضي از آنها يك مدار بيضي ملايم دارند و هنگام گردش در مدارشان, از داخل ناهید می گذرند. بعضي از آنها روي يك مسير دايره اي ازميان سياره هاي خارجي تر عبور مي كنند.

سيارك ها در مدارهاي بيضي شكل دور خورشيد مي گردند. حالا اگر جاذبه سياره غول آساي مشتري و یا برخورد اتفاقي با مریخ يا سيارك ديگري رخ دهد، آنها به بيرون از كمربند سياركي هل داده مي شوند و به سوي فضاي اطراف مدار سيارات پرتاب مي شوند.

براي مثال ماه هاي مريخ، فوبوس و ديموس، ممكن است از سيارك هايي باشند كه در مدار مريخ گير افتاده اند.

سیارک وستا

سیارک 4 وستا، درخشان ترین سیارک و چهارمین سیارک بزرگ است. وستا تنها سیارکی ست که تاکنون بدون استفاده از تلسکوپ دیده شده

تعداد سيارك هاي كمربند سيارك ها

دانشمنداني كه درباره فضاهاي خارجي تر مطالعه مي كنند حدس مي زنند كه بين 30000 تا 40000 سيارك در كمربند سياركي وجود داشته باشد كه بيش از 5/0 مايل يا يك كيلومتر قطر دارند. حدود سه هزار سيارك فهرست شده اند.

سیارک گاسپارا

گاسپارا, سیارک 951

تعداد خيلي بيشتري سيارك هاي كوچك تر هم وجود دارد. اولين و بزرگ ترين سياركي كه كشف شده "كرس" نام دارد. اين سيارك اولين بار به وسيله ستاره شناس ايتاليايي جوزپه پيازي در سال 1801 كشف شد. 

بزرگ ترين سيارك

كرس بزرگترين سيارك در كمربند سيارك هاست. اين سيارك در مقايسه با سيارك هاي ديگر به قدري بزرگ است كه تخمين زده مي شود جرمش يك سوم جرم همه 3000 سيارك طبقه بندي شده باشد. كرس حدود 578  مايل يا 930 كيلومتر قطر دارد.

اندازه سيارك ها

كمربند سياركي بيش از 200 سيارك دارد كه بيشتر از 60 مايل يا 100 كيلومتر قطر دارند. دانشمندان تخمين مي زنند كه بيش از 750000 سيارك در كمربند است كه قطر آنها بزرگ تر از 5/3 مايل يا يك كيلومتر است.  

سیارک آیدا

سیارک 243 آیدا و ماه سیارکی ریز آن داکتی1. این اولین سیارکی است که تاکنون پیدا شده که ماهی دور آن می گردد. ابعاد سیارک آیدا 21x24x56 کیلومتر است. ابعاد ماه آن حدود 6/1x4/1x2/1 کیلومتر است

ميليون ها سيارك كوچك تر هم وجود دارد. ستاره شناسان چندين سيارك بزرگ تر پيدا كرده اند كه سيارك هاي كوچك تري دور آنها مي گردند. 

به اين ترتيب سيارك ها اندازه هاي متنوعي دارند. چنان كه گفتيم بزرگ ترين سيارك يعني كرسCeres حدود 600 مايل يا 970 كيلومتر قطر دارد. كرس اولين سيارك شناخته شده است. يكي از كوچك ترين سيارك ها به نام (1991باBA) فقط 20 پا يا شش متر قطر دارد. بيشتر سيارك ها كمتر از 18 مايل يا 30 كيلومتر قطر دارند.

منشأ سيارك ها

کمربند سیارکیستاره شناسان دقيقاً نمي دانند سيارك ها چگونه تشكيل شده اند. آنها براي تشكيل سيارك ها دو امكان در نظر مي گيرند. بعضي ها فكر مي كنند زماني سياره اي بين مدارهاي مريخ و مشتری وجود داشته. آن سياره منهدم مي شود و سيارك ها را تشكيل مي دهد. ديگران فكر مي كنند كه به اندازه كافي سنگ و ديگر مواد بين مريخ و مشتري وجود داشته تا يك سياره ديگر را تشكيل دهد. اما به جاي تشكيل يك سياره مواد به كمربندي از اشياء سنگي يعني كمربند سياركي تبديل شده اند.

جنس سيارك ها

ستاره شناسان سيارك ها را به دو گروه تقسيم بندي مي كنند. گروه اول بيشتر از كربن ساخته شده اند. كربن يك ماده نرم و سياه است كه به وفور روي زمين يافت مي شود. سيارك هاي دسته دوم از نظر داشتن مواد معدني غني هستند. اين سيارك ها از مواد معدني كه به وسيله خورشيد گرم شده اند به وجود آمده اند.

سيارك ها مي توانند ماه شوند

سيارك ها مي توانند بر اثر كشش جاذبه اي يك سياره به خارج از مدار خورشيديشان كشيده شوند و به جاي اين كه به دور خورشيد بگردند دور سياره بگردند.

ستاره شناسان عقيده دارند كه دو تا از ماه هاي مريخ , فوبوس و ديموس سيارك هاي به دام افتاده توسط مريخ هستند.

تصویر بزرگی از سیارک ها برای رنگ کردن.

مقالات مرتبط:

نزدیک ترین سیارک هابه زمین   -   سیارک ها کی و چگونه کشف شدند؟   -   آیا زمین در مسیر برخورد با یک سیارک بسیار بزرگ قرار دارد  -  سیارک ها   -   ترکیب سیارک ها   -  سیارک ها و انقراض نسل دایناسورها

 

معرفی شده در بخش کتاب

Huck.jpg