آتشفشان چیست؟

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

 

ساختمان آتشفشان

یک آتشفشان مکانی روی سطح زمین یا روی سطح ماه یا هر سیاره دیگر است که از آن سنگ مذاب، گازها و مواد تشکیل شده بر اثر فعالیت های آتشفشانی در پوسته، فوران می کنند. آتشفشان ها از نظر ساختمانی با هم متفاوتند. بعضی شکاف هایی در پوسته زمین هستند، بعضی گنبدی شکلند، بعضی هم ساختمان های کوه مانندی دارند که چاله ای در نوکشان است.

مواد آتشفشانی سنگ های مذابی در داخل پوسته زمین هستند. موقعی که این مواد از میان سطح زمین فوران می کنند، گدازه نامیده می شوند. گدازه می تواند کلفت باشد و آهسته حرکت کند، یا باریک باشد و به سرعت حرکت کند. همچنین سنگ در اشکال دیگری هم از آتشفشان بیرون می آید که شامل خاکستر (سنگ پودر شده ریزی که شبیه به دود تیره به نظر می رسد و هنگام آتشفشان بیرون می آید)، ذغال نیمسوز (گدازه های تکه تکه شده) و سنگ خارا (سنگ سبک وزنی که پر از حباب های هوا است و در فوران های آتشفشانی انفجاری شکل گرفته و می تواند روی آب شناور بماند) است.


ريشه برخی از فعاليت هاي آتشفشاني در 3.8 میلیارد سال پیش
محققان هنوز لازم است مطالعات بيشتري درباره آتشفشان هايي كه در اوايل شكل گيري زمين به وقوع پيوسته اند انجام دهند. شواهدي جدید نشان می دهد که برخی از فرآیندهای تکتونیکی كه محرك فعالیت های آتشفشانی امروزي هستند در 3.8 میلیارد سال پیش رخ داده اند.

بالا آمدن و ذوب گوشته زمین و همچنین فوران گدازه هاي جديد در پشته هاي ميان اقيانوسي و انفجار گدازه هاي جديد در كف دريا، محرك تولید مستمر پوسته اقیانوسی است. همانطور که پوسته اقیانوسی از پشته هاي ميان اقيانوسي دور مي شود و خنك مي شود، متراكم تر از گوشته زیرین می شود. با گذشت زمان، بيشتر این پوسته اقیانوسی دوباره نشست مي كند تا به داخل گوشته فرورود، که می تواند باعث فوران های بيشتر آتشفشانی شود. این فرآیند به عنوان فرورانش شناخته مي شود و در مرز صفحات رخ مي دهد.

مطالعات ژئوشیمیایی قبلي شباهت هايي را بین گدازه هاي جديد منطقه فرورانش و آنها که در حدود 3.8 میلیارد سال پیش فوران كرده اند نشان مي دهد و به همين دليل محققان نتيجه مي گيرند فعاليت تكتونيك سبك فرورانش در ابتداي تاريخ زمين شكل گرفته.


آتشفشان ها می توانند موجب ضررهای مالی و جانی شوند.

بزرگ ترین آتشفشان روی زمین "مائونا لوآ" Mauna Loa در هاوایی است. ارتفاع مائونا لوآ از کف دریا تا قله اش حدود شش مایل (10 کیلومتر) است (از سطح دریا حدود چهار کیلومتر ارتفاع دارد). همچنین این آتشفشان بیش از هر آتشفشان دیگری حجم دارد و حجم آن 10200 مایل مکعب یا 42500 کیلومتر مکعب است.

بزرگ ترین آتشفشان منظومه شمسی ما احتمالاً "المپوس مونس" Olympus Mons در سیاره مریخ است. این آتشفشان عظیم 27 کیلومتر یا 17 مایل ارتفاع دارد و بیش از 320 مایل یا 520 کیلومتر عرض آن است.

منبع: http://www.enchantedlearning.com/subjects/volcano

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn