ویتامین D چیست؟

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

سیمین احمدیان راد

ویتامین دی، گروهی از ترکیبات استرولی هستند. اشکال زیادی از این ویتامین وجود دارد که مهم ترین آنهاD2 و D3 است. تابش اشعه ماورای بنفش بر پیش ماده های آن (ارگوسترول موجود در گیاهان و دهیدروکلسترول موجود در پوست) سبب سنتز D2 و D3 می شود. به این دلیل ویتامین D به نام ویتامین آفتاب شناخته می شود.

نقش ویتامین D در موارد زیر است:

کمک به جذب کلسیم و فسفر از روده و کمک به به کارگیری این مواد معدنی در ساختمان استخوان ها و دندان ها.

تنظیم سطح خونی کلسیم و فسفر به همراه هورمون مترشحه از پاراتیروئید

شرکت در باز جذب کلیوی فسفر و کلسیم

نقش غیرمستقیم در فعالیت درست عضلات، مثل قلب و نیز اعصاب

ویتامین D برای جذب به چربی ها نیاز دارد. پس از جذب به کبد رفته سپس به کلیه می رود. خون کبد و بافت چربی محل ذخیره ویتامین D هستند. راه اصلی دفع این ویتامین از طریق صفرا در مدفوع است و مقدار کمی از آن نیز از راه ادرار دفع می شود. ویتامین D در دوران رشد بیشتر مورد نیاز است. چون در تشکیل استخوان ها و دندان ها شرکت دارد. بیشتر افراد از طریق تابش نور خورشید بر پوست مقدار کافی ویتامین D به دست می آورند. البته موانعی در رسیدن اشعه ماورای بنفش وجود دارد. مانند پوشیدن لباس، دود، گردوغبار، شیشه پنجره و هوای ابری.

افرادی که در خطر کمبود ویتامین D هستند:

افراد تیره پوست بیشتر در معرض کمبود ویتامین D قرار دارند. به ویژه کودکان سیاهپوست بیشتر به راشی تیسم مبتلا می شوند. همچنین افراد شب کار که روزها می خوابند و کسانی که در آب و هوای سرد زندگی می کنند و مجبورند داخل منزل بمانند هم بیشتر در معرض خطر کمبود ویتامین D قرار دارند.

منابع ویتامین D

منابع غذایی

مواد غذایی به طور طبیعی مقدار کمی ویتامین D دارند. منابع اصلی غذایی ویتامین D عبارتند از: ماهی های چرب مثل شاه ماهی، سالمون، ساردین و روغن کبد ماهی. در کشورهای صنعتی شیر تازه، شیرخشک و شیرهای تغلیظ شده و غذای کودکان با ویتامین D غنی می شود.

راشیتیسم

عوارض کمبود

کمبود ویتامین D منجر به کاهش جذب کلسیم و مشکلات جدی می شود. راشی تیسم در نوزادان و کودکانی دیده می شود که مقدار کافی ویتامین D مصرف نمی کنند. کودک مبتلا ممکن است جمجمه بزرگ، بدشکلی قفسه سینه، کاهش تکامل ماهیچه ای و شکم بزرگ، انحنای ستون فقرات و پاهای کج داشته باشد. کمبود ویتامین D در بزرگسالان نیز موجب راشی تیسم بزرگسالان می شود. انحراف ستون فقرات، درد در پاها و پشت، شکستگی خود بخود استخوان ها علامت های آن است.

مسمومیت با ویتامین D

مصرف زیاد ویتامین D برای مدت طولانی ایجاد مسمومیت می کند که از علایم آن، از دست دهی اشتها، افزایش تشنگی، استفراغ، اسهال، خستگی، خواب آلودگی و کاهش رشد، رسوب نمک های کلسیم در بافت های نرم قلب، رگ های خونی، ریه ها و کلیه ها است.

منبع: اصول علم تغذیه، نگارش دکتر علی کشاورز با همکاری آزاده نجارزاده، دانشگاه جامع علی کاربردی

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn