020.ir

صفر بیست - علم را با لذت بیاموزید

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

مغز چیست؟

دکتر مهسا شجاعی

مغز در کنار طناب نخاعی، دستگاه عصبی مرکزی را تشکیل می دهد. وزن متوسط مغز انسان 1400-1300 گرم است. در هنگام تولد وزن مغز كمتر از 400-350 گرم است. با رشد بچه با اين كه تعداد سلول هاي عصبي ثابت مي ماند ولي اندازه سلول ها و ارتباطاتشان افزايش مي يابد و مغز در سن شش سالگي به اندازه كاملش مي رسد.

ساختمان مغز

مغز از ماده خاكستري (40 درصد) و ماده سفيد (60 درصد) تشكيل شده است. اگرچه مغز تنها دو درصد وزن بدن را تشكيل مي دهد، 20 درصد جريان خون بدن به آن مي رسد. مغز از سه بخش اصلي تشكيل شده: مخ، مخچه، ساقه مغز.

مخ

شامل ديانسفال و نيمكره هاي راست و چپ است. ديانسفال به تالاموس، هيپوتالاموس و برخي قسمت هاي ديگر نزديك به آنها گفته مي شود. نيمكره هاي مخ بخش اصلي مخ را تشكيل مي دهند. قشر نيمكره ها از ماده خاكستري تشكيل شده است. هر نيمكره به وسيله شيارهايي به چهار قسمت يا لب تقسيم شده است (به تصویر بالا نگاه کنید) که عبارتند از:

1-لب پيشاني

2-لب آهيانه ای

3-لب گيجگاهي

4-لب پس سري

هر لب مخ وظايفي به عهده دارد كه عبارتند از:

وظيفه لب پيشاني: درك مفهوم، توانايي حركتي، قوه قضاوت، توانايي نوشتن لغات، مركز كنترل ادرار و مدفوع

وظيفه لب آهيانه ای: درك اطلاعات حسي، توانايي تشخيص راست و چپ قسمت هاي بدن

وظيفه لب گيجگاهي: حافظه، شنوايي

وظيفه لب پس سري: بينايي، فهم مطالب نوشتاري

نيمكره غالب براي كليه افراد راست دست و بيشتر افراد چپ دست، نيمكره چپ است. مركز صحبت كردن در اين نيمكره قرار دارد.

كوربوس كالوزوم: دسته بزرگي از رشته هاي عصبي است كه نيمكره هاي راست و چپ را به هم مرتبط مي كند.

ساقه مغز

ساقه مغز بخش بسيار مهمي از مغز است كه از بالا به نيمكره هاي مخ و از پايين به نخاع محدود مي شود و شامل قسمت هاي زير است:

1-مغز مياني

2-پل مغزي

3-بصل النخاع

ساختمان مغز

 

مركز تنظيم كننده تنفس، اعمال قلب و عروق و هوشياري در ساقه مغز قرار گرفته است.

مخچه

مخچه

 

مخچه در قسمت عقب جمجمه و زير مخ قرار گرفته است. ارتباط مخچه از طريق پايك فوقاني با مغز مياني، از طريق پايك مياني با پل مغزي و از طريق پايك تحتاني با بصل النخاع است. عمل اصلي مخچه كنترل و هماهنگ كردن حركات و حفظ تعادل بدن است.

منبع عکس: http://hopes.stanford.edu/basics/

braintut/f_ab25brnstem.gif