علم را با لذت بیاموزید-بدن انسان

دستگاه درون ريز (اندوكرین) چيست؟

دکتر مونا زارع

دستگاه مترشحه داخلي يا سامانه درون ريز (سيستم اندوكرين) شامل غدد يا بافت هايي است كه ترشحات تحريك كننده غدد يا بافت هاي ديگر را به درون خون تراوش مي كنند. سيستم اندوكرين مواد خاصي به نام هورمون ترشح مي كند. هورمون يك كلمه يوناني است و به معني «من برمي انگيزم» است.

دستگاه درون ريز نقش اساسي در كاركرد طبيعي دستگاه هاي ديگر و تنظيم فعاليت آنها دارد و هرگونه كم كاري يا پركاري هريك از اجزاي اين سيستم موجب اختلال يا بيماري اعضاي ديگر مي شود.

به طوركلي هماهنگي و يكپارچگي فعاليت بافت هاي مختلف تحت كنترل دستگاه عصبي و پيام هاي شيميايي به نام هورمون ها است كه به وسيله سلول هاي دستگاه درون ريز ساخته و آزاد مي شوند.

هدف هورمون ها ممكن است سلول، بافت،‌ اندام و يا كل موجود زنده باشد. هورمون ها داراي گيرنده هاي اختصاصي در سلول هاي هدف هستند. مزيت گيرنده ها در اين است كه به غلظت هاي بسيار اندك هورمون پاسخ مي دهند. هورمون ها در كاركردهاي مختلف بدن از قبيل توليد مثل، تكثير، رشد، متابوليسم، تنفس و به طوركلي در حفظ ثبات بدن نقش دارند.

دستگاه درون ریز

دستگاه اندوكرين (درون ريز) از چندين غده پراكنده در سرتاسر بدن تشكيل شده است. اين غدد از يك نوع سلول يا تركيبي از سلول ها به وجود آمده اند.

برخلاف غدد برون ريز (اگزوكرين) كه ترشحات خود را به وسيله مجرا خارج مي كنند (مانند غدد عرق)، غدد درون ريز محصولات اختصاصي خود يعني هورمون ها را وارد بافت پرعرق مي كند و هورمون ها به وسيله عروق خوني به قسمت هاي مختلف بدن حمل مي شوند.

غدد اختصاصي اندوكرين (درون ريز) عبارتند از:

هيپوفيز- تيروئيد- پاراتيروئيد- فوق كليه (آدرنال)- اپي فيز- جزاير لانگرهانس پانكراس- تخمدان- بيضه- جفت و سلول هاي انترواندوكرين DNES (سلول هاي انترواندوكرين به عنوان غده تك سلولي در ديواره دستگاه هايي از قبيل گوارش، تنفس و مخاط هاي ديگر وجود دارد).

تبلیغات در صفربیست

طرح بشارت

نوروزنوروز مبارک

سرگذشت نوروز و تقویم ایرانی

قدمت رسم نوروز به پانزده هزار سال قبل- یعنی به زمان قبل از آخرین عصر یخبندان- می رسد...

درباره حاجی فیروز

به احتمال قوی حاجی فیروز جایگزین تمامی سرگرم کننده های دیگر سال نو مانند میر نوروزی، غول بیابانی، آتش افروز و ... شده است...

چگونگی برگزاری نوروز در گذشته و اکنون

در دوران ساسانیان  مقدمات نوروز حداقل 25 روز پیش از نوروز آغاز می شد...

چشم انداز آبشار نیاگارا از دور

برترین نقاشی های جهان (برای مشاهده تصویر بزرگ تر روی تصویر بالا کلیک کنید)

جدیدترین مطالب

فضا

بدن انسان

جانوران و گیاهان

تاریخ و جغرافی

» واقعیت هایی درباره اقیانوس ها

علوم و تکنولوژی

روانشناسی

این صفحه را در گوگل محبوب کنید